مقالات همایش ها | پایان نامه ها | پژوهش-ترجمه | آزمون ها
بررسی نتایج کارگاه های آموزش بهداشت و پیشگیری دندان پزشکی در مدارس و مهدکودک های تهران

بررسی نتایج کارگاه های آموزش بهداشت و پیشگیری دندان پزشکی در مدارس و مهدکودک های تهران

مقدمه: مطابق آمارهای ارائه شده و آن چه که تجارب کلینیکی و نیز معاینات کودکان در مدارس و مهد کودک ها نشان می دهد، پوسیدگی های دندانی کماکان به عنوان یکی از بیماری های بسیار شایع دهان و دندان مطرح است که نیازمند توجه جدی می باشد.
بسیاری از افراد به خصوص کودکان، به علت عدم آگاهی از مبانی پیش گیری، به این بیماری مبتلا می شوند که حتی در صورت اقدام به موقع باعث صرف وقت وهزینه های زیاد برای خانواده می شود ضمن آن که متاسفانه بسیاری نیز به علت عدم تمکن مالی محکوم به از دست دادن دندان ها می گردند. این سرنوشت ناگوار درحالی گریبان گیر مردم است که به خوبی ثابت شده است با کم ترین هزینه و آموزش مناسب می توان تا حد زیادی از وقوع آن جلوگیری کرد.
آن چه که تا امروز در جهت اجرای برنامه های سلامت و پیش گیری مد نظر مسئولین بوده است بیش تر شامل طرح هایی چون فلوراید و فیشورسیلنت تراپی، ترمیم دندان های آسیای اول بچه ها و یا توزیع مسواک و برنامه هایی از این دست بوده است. ضمن مفید دانستن این برنامه ها و قدردانی از برنامه ریزی های کلان مسئولین امر در جهت ارتقا سطح بهداشت دهان و دندان مردم، باید یادآور شد که تا کنون نسبت به تدوین و اجرای برنامه های آموزش تئوریک بهداشت و پیش گیری به صورت جدی و حتی اجباری در مقاطع آموزشی کشور کاملا بی توجهی شده است. در حالی که محتوای کتب درسی دانش آموزان مملو از مباحث عمیق و جدی علوم زیستی است، فقدان مطالب آموزشی در مورد نحوه ایجاد و پیشرفت پوسیدگی و روش های پیش گیری بسیار تعجب برانگیز و مایه تاسف است. از سوی دیگر برنامه های آموزش خانواده در مدارس نیز تقریبا محدود به مباحث روان شناسی است و والدین از کسب اطلاعات بهداشتی دهان و دندان محروم هستند.
توجه به مشکلات فوق و تلاش برای یافتن راه حلی مناسب، منجر به تدوین کارگاهی آموزشی با هدف ارائه اطلاعات تئوریک بهداشتی و روش های پیش گیری گردید که در ادامه خصوصیات و نتایج حاصل از برگزاری آن مورد بررسی قرار می گیرد.

محتوای کارگاه
: از آن جا که هدف از این برنامه آموزشی، ارتقا سطح آگاهی مردم و ارائه اطلاعات بهداشتی فراتر از توصیه های کلیشه ای و تکراری بود مواد آموزشی بر اساس منابع معتبر و با سطح علمی عمیق تر ولی مطابق با درک عامه مردم تهیه و در قالب یک سیر منطقی آموزشی تدوین شد. کلیه مطالب به سه بخش تقسیم شد: 
الف) ساختمان طبیعی و سالم دهان و دندان  ب) علل و سیر پیشرفت بیماری  ج) روش های پیش گیری
هدف از این تقسیم بندی آن بود که مخاطبین با شناخت ساختمان طبیعی بافت های دهان و دندان و دانستن اینکه چه عواملی باعث تخریب این بافت ها می شوند، از نحوه شروع و پیشرفت و نیز چگونگی توقف سیر بیماری آگاه شوند سپس با روش های پیشگیری آشنا گردند. در واقع تلاش بر این بود که شنونده با برقراری یک ارتباط منطقی بین سه جنبه فوق به یک جمع بندی مفید و موثر برسد.
در خاتمه نیز بحث کوچکی درباره روان شناسی تغییر رفتار گنجانده شد تا به مخاطبین کمک شود آن چه را می آموزند به کار گیرند. بدیهی است صرف داشتن آگاهی، دلیل عمل کردن به آن نیست و باید به مردم کمک کرد تا موانع روانی عمل کردن به آموخته هایشان را برطرف کنند.

شیوه اجرا
: با هدف بهره گیری از امتیازات آموزش از راه بینایی و جذابیت ارائه، کلیه مطالب در قالب اسلایدهای پاورپوینت همراه با جلوه های تصویری آموزش داده شد تا بیش ترین تاثیرگذاری را داشته باشد. این کارگاه که برای مخاطبین بزرگ سال طراحی شده است ( هرچند گروه هدف اصلی کودکان هستند ) عمدتا در سطح مهدکودک ها و مدارس ابتدایی شهر تهران برای والدین به اجرا در آمد.

نتایج
: نتایج حاصله از کارگاه را می توان در دو بخش بررسی نمود:
الف) نتایج تخصصی: 96% اذعان داشته اند که حداقل یک بار در روز مسواک می کنند و 32% گفته اند هرروز از نخ دندان استفاده می کنند. این آمار در کنار تاکیدی که درسخنانشان بر مسواک هست بیان گر این واقعیت است که هنوز از دیدگاه مردم مسواک مهم ترین و شناخته شده ترین روش پیش گیری است وتقریبا مفهوم پیش گیری فقط در مسواک خلاصه می شود.
با توجه به اینکه تاکید کارگاه بر اهمیت نقش تغذیه و الگوی رژیم غذایی روزانه در پیش گیری بوده و 65% مخاطبین مطالب را تازه ارزیابی کرده اند لزوم اصلاح و تغییر نقطه توجه مردم درمورد روشهای پیش گیری مشخص می شود.عدم توجه بیشتر افراد ( 62% ) به معاینات دوره ای از نکات مهم دیگر این بررسی است.
ب) نتایج عمومی: از آن جا که مباحث مربوط به پیش گیری عموما مورد توجه و استقبال مردم قرار نمی گیرد و در عین حال واجد اهمیتی فوق العاده است شایسته است متولیان آموزش در کشورهر چه سریع تر نسبت به گنجاندن این مباحث در سرفصل های آموزشی مقاطع مختلف و برنامه های آموزش خانواده اقدام نمایند تا خلا موجود بیش از این باعث افزایش شیوع بیماری های دهان و دندان و ضررهای مادی و معنوی متعاقب آن نگردد. 

منابع مورد استفاده:
1-    اصول دندان پزشکی کودکان و نو جوانان، مک دونالد
2-    اصول دندان پزشکی کودکان، موسون و ریچارد
3-    معرفی روش های نوین در پیش گیری دندان پزشکی، اکسلسون
4-    پوسیدگی دندان و پیش گیری، دکتر مهرداد
5-    تغذیه، رژیم غذائی و سلامت دهان و دندان، دکتر ظفرمند
6-    دندان پزشکی پیش گیری، فارست
7-    مراقبت های بهداشتی دهان و دندان، دکتر آرین

Preview image: 
-:  دکتر افشین قناد

بازگشت به فهرست