مدیریت، سیاست، حقوق، معماری، اقتصاد، بیمه،.. |  آموزش، کاریابی، رایانه، وب،..  |  ورزش، تغذیه، بهداشت حرفه،.. |  پزشکی، اورژانس، دارو، روان،،.. |  مذهب، هنر، تاریخ،... 

درباره پارالیزی عصب صورتی و اثرات آن

درباره پارالیزی عصب صورتی و اثرات آن
وقتی تیر دندان پزشک به خطا می رود
دکتر سیامک شایان امین- دندان‌پزشک
سوزن بی‌حسی را در مخاط بیمار فرو می کنید و محتویات کارپول بی‌حسی را در نسج او فرو می‌کنید. هنوز چند لحظه‌ای نگذشته که آرام ارام عضلات صورت بیمار کرخت می‌شوند اما خبری از بی حسی فک و دندان نیست. وقتی توربین به دست می گیرید تا پوسیدگی‌های دندان را بردارید بیمار فریادی از درد می‌کشد و به شما گوشزد می کند که هنوز دندانش بی حس نشده. بر می گردید و به صورتش خیره می‌شوید. لب او جمع شده و پلک چشمش افتاده. تازه می‌فهمید دست گل به اب داده‌اید و سوزن بی‌حسی محتویات کارپول را در جایی غیر از انجا که باید، خالی کرده است. احتمالا شما هم از ان دسته هم صنفان خود باشید که چنین اتفاقی را به روی بیمارتان نمی‌آورید و حتی در حضور او اظهار تعجب می کنید که چرا علی رغم انکه بی حسی تا چشمش نفوذ کرده اثری روی دندان نداشته!
تزریق ناخواسته‌ی داروی بی حسی موضعی در محدوده ی الیاف عصبی حرکتی باعث بروز افتادگی عضلانی (muscle droop) می‌شود. این حالت زمانی ایجاد شود که داروی بي‌حسی در قسمت عمقی غده پاروتید تزریق شود زیرا شاخه‌های انتهایی عصب صورتی تا این ناحیه کشیده شده‌اند.

چرا عصب صورتی بي‌حس می‌شود؟
فلج موقتی عصب صورتی معمولا در اثر تزریق داروی بی‌حسی موضعی در کپسول غده‌ی پاروتید ایجاد می‌شود. این ناحیه در لبه‌ی خلفی شاخه‌ی صعودی فک پایین قرار دارد . در بین عضلات جونده و رجلی داخلی محصور است. قرار گرفتن سوزن در موقعیت خلفی یا انحراف آن به‌سمت عقب در حین تزریق بلاک عصب آلوئولار تحتانی یا ورود بیش از حد سوزن در تکنیک بلاک به روش وزیرانی- اکینوزی ممکن است موجب وارد شدن نوک سوزن به غده‌ی پاروتید شود. در صورت تزریق داروی بی‌حسی موضعی، پارالیزی موقتی ایجاد خواهد شد. مدت بروز پاراستزی با طول مدت بی حسی نسج نرم ایجاد شده توسط آن داروی بی حسی برابر است.

عواقب این بی‌حسی ناخواسته چیست؟
از بین رفتن اعمال حرکتی عضلات صورت در اثر تزریق داروی بی‌حسی موضعی موقتی است و بیشتر از چند ساعت طول نمی‌کشد. مدت آن به نوع داروی استفاده شده، حجم تزریق شده و فاصله‌ی محل تزریق تا عصب صورتی بستگی دارد. در این موارد یا اختلالات حسی وجود ندارد یا بسیار ناچیز است.
در این مدت بیمار به پارالیزی یک‌طرفه صورت دچار می‌شود و نمی‌تواند این عضلات را حرکت دهد. اساسی‌ترین مشکل در این حالت خدشه بر زیبایی است. صورت بیمار دچار عدم تقارن می‌شود. هیچ درمانی نمی‌توان برای بیمار انجام داد و باید آنقدر صبر کرد تا اثر دارو از بین برود.
دومین مشکل بیمار عدم توانایی در بستن پلک یک چشم است. رفلکس حفاظتی پلک از بین می‌رود و بیمار نمی‌تواند چشمک بزند ولی در اعصاب قرنیه اختلالی به وجود نمی‌آید و اگر آسیبی به آن وارد شود، رفلکس قرنیه فعال شده و با ترشح اشک چشم را شستشو می‌دهد.

راه پیشگیری از بی‌حسی عصب صورتی

با پیروی از اصول تزریق بلاک عصب آلوولار تحتانی و قواعد بلاک عصب با روش وزیرانی- اکینوزی می‌توان از ایجاد پارالیزی موقتی در عصب صورتی پیشگیری کرد. با این حال در برخی از موارد ممکن است شاخه‌های عصب صورتی در مجاور محل تزریق داروی بی‌حسی موضعی در تزریق بلاک عصب آلوئولار تحتانی و وزیرانی- اکینوزی قرار داشته باشد.
با تماس نوک سوزن به استخوان (سطح داخلی شاخه‌ی صعودی) قبل از تخلیه‌ی داروی بی حسی، احتمال تزریق داروی بی حسی در غده‌ی پاروتید در روش بلاک عصب آلوئولار تحتانی از بین می‌رود. اگر سوزن در حین انجام این تزریق به سمت عقب منحرف شود و با استخوان تماس پیدا نکند، باید تقریبا تمام سوزن را از نسج نرم خارج کرده و بدنه‌ی سرنگ را در موقعیت خلفی تر قرار داد (در نتیجه نوک سوزن در موقعیت قدامی تری قرار می‌گیرد) سپس دوباره تا انجا سوزن را داخل نسج فرو کنید که به استخوان برخورد کند. از انجا که در بلاک عصب با روش وزیرانی-اکینوزی سوزن با استخوان تماس پیدا نمی‌کند، باید از ورود بیش‌از حد سوزن به‌طور کامل (کمتر از بیست و پنج میلی متر) یا نسبی (بیست و پنج میلی متر در بیماران با جمجمه‌ی کوچک تر) اجتناب نمود.

راه درمان چیست؟
چند ثانیه یا چند دقیقه پس از تزریق داروی بی حسی موضعی در غده‌ی پاروتید، بیمار در سمت تزریق شده‌ی صورت خود احساس ضعف عضلانی می‌کند. در چنین حالتی بی حسی حاصل نخواهد شد. دکتر مالامد در کتاب خود مراحل درمانی زیر را برای درمان بیمار پیشنهاد می‌دهد:
1- به بیمار ارامش بدهید. برای او توضیح دهید که این حالت موقتی است و بدون داشتن هیچ گونه اثرات جانبی پس از چند ساعت از بین می‌رود. برای بیمار توضیح دهید که این حالت به علت اثرات داروی بی حسی بر روی عصب صورتی که عصب دهی حرکتی عضلات صورت را تامین می‌کند، به وجود امده است.
2- باید تا زمان بازگشت انقباضات عضلانی، چشم او را پانسمان کنید. اگر بیمار با این کار مخالفت کرد، به او توصیه کنید که مرتب با دست، پلک پایین را ببندد تا قرنیه شست‌و شو داده شود.
اگر بیمار از لنز چشمی استفاده می کند باید تا زمان بازگشت حرکات عضلانی، لنزها را از چشم خارج کند.
3- وقوع این حالت را در پرونده بیمار ثبت کنید.
4- با اینکه هیچ منعی در مورد انجام تزریق مجدد به منظور ایجاد بی‌حسی در فک پایین وجود ندارد ولی عاقلانه‌تر آن است که پیگیری درمان به جلسات بعدی موکول شود.
بسیاری از دندان‌پزشکان در ایران ترجیح می‌دهند از اعتراف به لغزش سوزن و تزریق داروی بی‌حسی در محلی اشتباه طفره بروند و حتی بروز چنین حالتی را به روی خود نیاورند. خوشبختانه پارالیزی عصب صورتی نیاز به هیچ درمانی ندارد و تنها گذر زمان تا رفع اثر داروی بی‌حسی برای رفع مشکل بیمار کافی باشد.

منبع: بی حسی موضعی مالامد
تألیف: استنلی اف. مالامد
ترجمه: دکتر بهنام شبابی


Tags: 
تعداد نمایش ها: 16194
-: 
Shayanamin, Siamak دکتر شایان امین، سیامک

بازگشت به فهرست


 
مطلب خود را بنویسید*
:) ;) :D 8) :( :| :\ :cry: :evil: :o :oops: :{} :?: :!: :idea:
محافطت در مقابل اسپم (کپچا)
بارگذاری تصویر
 

مدیریت، سیاست، حقوق، معماری، اقتصاد، بیمه،...
آموزش، کاریابی، رایانه، وب،...
ورزش، تغذیه، بهداشت حرفه،...
پزشکی، اورژانس، دارو، روان،،...
مذهب، هنر، تاریخ،...