مدیریت، سیاست، حقوق، معماری، اقتصاد، بیمه،.. |  آموزش، کاریابی، رایانه، وب،..  |  ورزش، تغذیه، بهداشت حرفه،.. |  پزشکی، اورژانس، دارو، روان،،.. |  مذهب، هنر، تاریخ،... 
محیط پزشکی، بیمار و خبر بد

محیط پزشکی، بیمار و خبر بد

دکتر عبدالحسن کاظمی
فلوشیب اخلاق زیست – پزشکی و PhD مولکولار بیولوژی، دانشیار و رییس مرکز تحقیقات فلسفه و تاریخ پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز، عضو شورای پژوهشی مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

مقدمه

از نظر فلسفي مي توان ادعا نمود و سپس ثابت كرد كه «بد» و به تبع آن "خبر بد" و نهایتاً، موضوعي كه شري در آن نهفته است و «بد» محسوب گردد؛ وجود ندارد اما واقعيت جاري و حاكم آن است كه كادر پزشكي، همراه بيماران و اطرافيان بيماران هميشه در معرض مواجهه با اخبار، موارد، رويدادها، شرايط و اوضاع و احوالي هستند كه عرف زندگي، ارزش هاي مرسوم، عادات اجتماعي و ... آنها را "خبر بد" و «شرايط ناخوشايند» ارزيابي كرده، آنها را نامطبوع يافته و عكس العملي حاكي از احساس نارضايتي نسبت به استماع آنها و يا مواجهه با آنها نشان مي دهند (4-1).
"خبر بد" فقط در حوادث جاريه و شرايط محقق شده نامطبوع خلاصه نمي شود. گاهي عدم وقوع امري و يا عدم استماع مطلبي، ناخوشايند تلقي مي گردد و البته عكس اين موارد نيز صادق است (7-5). براي زوجي كه پس از گذشت سال ها از زندگي زناشويي، علي رغم تمايل خانوادگي صاحب فرزند نشده اند؛ اعلام يك سقط جنين مجدد و يا شكست يك پروسه باروري مصنوعي، خبر بد تلقي مي گردد ولي بايد توجه كرد كه اعلام بارداري دو و يا چند قلوي همسر يك مرد مسكين و تنگدست داراي چند فرزند قبلي به آن مرد بينوا!؟ نيز به احتمال قوي خبر بدي ارزيابي خواهد شد. در كنار اين موضوع، تلقي و ارزيابي افراد مختلف از موقعيت سلامتي شان، متناسب با انتظارات و توقعات قبلي آنان و همچنين استنباط خاص آنان از آن خبر خاص ممكن است خبري خوب يا بد يا طبيعي قلمداد شود (10-8) زيرا خبر دريافت ابتلا به بيماري قند توسط فردي فاقد اطلاعات پزشكي كافي كه از بد روزگار نيز چندي قبل شاهد كوري و يا قطع پاي يكي از بستگان نزديك خود به علت بيماري قند بوده است، بسيار بد و نا خوشايند تلقي خواهد شد در حالي كه ممكن است همين خبر براي يك فرد داراي اطلاعات و يا تخصص پزشكي كافي كه انتظار دريافت خبر به مراتب نامساعدي را درباره سلامتي خود داشت، شايد خبري نه چندان بد و بلكه قابل قبول و رضايت بخش تلقي شود زيرا آشنايي اين فرد به توانايي هاي پزشكي فعلي در كنترل ديابت، مسئله را براي وي قابل تحمل و قابل قبول جلوه مي نمايد (13-11). با توجه به این که براساس اصول اخلاق پزشکی و منشور حقوق بیمار، بیماران و گاهی اطرافیان بیمار حق آگاهی و بر خورداری از اطلاعات مربوط به سلامتی خود و منجمله اخبار بد مربوط به وضعت سلامتی خود را دارند، ارائه این اطلاعات توسط کادر پزشکی به ویژه در مورد ارائه اطلاعات و اخبار بد و ناخوشایند به بیمار و اطرافیان وی باید توام با لحاظ نمودن و رعایت اصول اخلاق عمومی و اخلاق حرفه ای پزشکی توام باشد که از جمله این اصول می توان به اصل راز داری پزشکی، اتونومی، تعارض منافع، حق امتناع از پذیرش درمان و یا ترک درمان (جز در شرایط استثنایی) اشاره کرد.
جنبه ديگري از خبر «بد»، ناخوشايند بودن اخبار نامطلوب براي خود كادر پزشكي اعم از پزشكان، پرستاران، كاركنان بيمارستاني، كادر پيراپزشكي و بهداشتي مي باشد. واقعيت آن است كه بسياري از پزشكان و كادر پيراپزشكي، علي رغم تصور عمومي در مورد آنان به شدت خود را در قبال بيماران به عنوان يك انسان و شخص داراي هويت انساني مشخص، درمان بيماري، اعاده سلامتي، سير بيماري، خانواده بيمار و ... مسئول و حساس مي يابند و در قبال سئوالات پي در پي خانواده و اطرافيان بيمار، نگاه هاي منتظرانه و معصومانه فرزندان بيماران بزرگ سال و چشمان ملتمس والدين بيماران خردسال، احساس دروني و تلاطم عاطفي و استرس هاي رواني، كادر پزشكي و شاغلين حرفه هاي پزشكي را معمولاً به صورتي سنگيني و عميق و مستمر و پايدار تحت تأثیر قرار مي دهد (16-14،3،2) و چه بسيارند از همكاران شريف و زحمتكش حرف پزشكي كه همراه و همگام مريض و اطرافيان مريض، اشك ريخته و مصيبت واقعه اي دردناك و يا سنگيني خبر ناخوشايندي را در شرايطي تحمل مي كنند كه هر روز، شايد اين حوادث سنگين و مخرب عاطفي براي آنان چندين بار تكرار مي شود و روح و روان شان را مي-خراشد و مي آزارد (17،4). از طرف ديگر يكي از مشكل ترين جنبه هاي حرفه اي حرف پزشكي، مسئوليت اعلام "خبر بد" به بيمار و اطرافيان وي توسط پزشك و يا ساير كاركنان پزشكي مي باشد. واقع آن است كه خود پزشكان و كادر پزشكي با توجه به آگاهي قبلي آنان از اخبار بيمار و بيمار، در قبال يك "خبر بد" قبل از بيمار و اطرافيان وي دچار اضطراب، تشويش خاطر و تلاطم دروني مي گردند كه مدت ها ادامه مي يابد و در اين ميان، احياناً انتظارات نامعقول بيمار و اطرافيان وي از پزشك و همچنين برخوردها، سخنان، رفتار و عكس العمل هاي نابجا و غير منصفانه آنان با پزشكان و ساير كادر پزشكي نيز بر اضطراب كادر پزشكي افزوده و زجر دروني آنان را دو چندان مي نمايد؛ به ويژه آن كه پزشك، مسئوليت كنترل عكس العمل هاي اعلام "خبر بد" به بيمار و اطرافيان وي همراه با مسئوليت كاهش و مديريت فشار رواني و عاطفي بيمار براي مواجهه با "خبر بد" را بر عهده دارد و بنابراين فشار عاطفي و رواني بسيار زيادي بر كادر پزشكي در تحميل مي شود و اين در حالي است كه در چنين مواقعي، نه تنها كسي با كادر پزشكي همدردي و همدلي نمي كند و از بار و فشار رواني آنان نمي كاهد، بلكه همگان توقع دارند كه كادر پزشكي در آن شرايط رواني متلاطم و ناآرام، به آرامش بخشي براي ديگران اقدام نمايند (17،15،14،6-1). ترديدي وجود ندارد كه اعلام ماهرانه، مدبرانه، متبحرانه، دورانديشانه و جامع نگرانه خبر بد به بيمار و اطرافيان وي، تسكين خاطر عمده اي را به وجود مي آورد و كنترل تبعات آني و آتي خبر بد را بسيار آسان مي نمايد (21-18،13،7)، ضمن اين كه اعتماد به نفس در خود كادر پزشكي هم بدين ترتيب تقويت گشته و در كنار آن حس اعتماد بيمار و اطرافيان وي به پزشك، سرمايه گران بهايي است كه ادامه پروتكل درماني، پذيرش توصيه هاي پزشكي، كيفيت مواجهه بيمار با شرايط آينده و سير بيماري و ... را به صورتي مثبت و نافع تحت تأثیر قرار مي دهد. بنابراين در مورد برنامه پزشكي آتي براي اعلام جواب مثبت يك تست آلودگي به ويروس ايدز، نازايي يك زوج جوان، اطلاع دهي از سير پیش رونده يك بيماري دژنراتيو عصبي، ضرورت سقط جنين به علت ارگانوژنز غير طبيعي و يا ناقص و ... اعلام مدبرانه و دور انديشانه موضوع به بيمار و يا اطرافيان وي، نقشي اساسي در پذيرش توصيه هاي آتي پزشك خواهد داشت (23،22،13-11،3،2). يكي ديگر از جنبه هاي بسيار منفي و ناخوشايند اعلام "خبر بد" براي خود پزشكان و حرف پزشكي دشواري پيش بيني عكس العمل بيماران در هنگام استماع خبر ناخوشايند مي باشد كه كادر پزشكي را در ابهام و سردرگمي قرار داده و بعضاً پزشكان را براي اعلام "خبر بد" به بيمار تا حد استيصال پيش مي برد و اعلام "خبر بد" را به كابوسي هزار تو و هزار لايه براي كادر پزشكي تبديل مي نمايد و اين كابوس، مشكلي مضاعف براي پزشك مي گردد. در چنين مواردي كادر پزشكي خود را براي برخورد با حالات متفاوتي از عكس العمل هاي بيمار و اطرافيان وي ناتوان و مستاصل مي يابند زيرا احتمال شنيدن سرزنش، شماتت، سخنان تحقيرآميز، مواجهه با رفتار تهاجمي بيمار، مشاهده خردشدن عاطفي يك انسان، احساس گناه و ندامت به علت عدم توانايي در درمان بيمار و ... در چنين مواقعي وجود دارد و يافتن آمادگي عقلي و عاطفي و شخصيتي براي مواجهه با چنين طيف وسيعي از عكس العمل هاي بيمار و اطرافيان وي براي پزشك واقعاً كار صعب و دشواری محسوب مي گردد و از عهده هر كسي نيز بر نمي‌آيد (29-24،13-11،4-1). طيف حالات متنوع قابل تصور در چنين مواردي، در كشورهايي مانند كشور ما به علت وجود عقايد و افكار و آداب و فرهنگ ها و شخصيت هاي فرهنگي گوناگون، داراي گستره بسيار وسيعي است كه بر صعوبت امر مي-افزايد و مواجهه با موضوع را مشكل مي‌نمايد. باید توجه نمود که شرایط اجتماعی، فرهنگی، ارزشی و ... هر جامعه ای در ارزیابی افراد آن جامعه از یک خبر به عنوان "خبر بد"، میزان و عمق بدی خبر، تبعات مترتب بر استماع خبر ناخوشایند، نوع عکس العمل ها در مقابل استماع خبر ناخوشایند و... اثر تعیین کننده ای دارد. کما این که مباحث مبسوطی در این زمینه در مورد نوع عکس العمل ها در مقابل خبر بد، نحوه پذیرش خبر بد، شدت ترومای روانی حاصل از استماع خبر ناخوشایند و ... وجود دارد و تفاوت های قابل ملاحظه در این مورد بین افراد دارای معلومات و افکار فلسفی پخته و خوش بینانه، حمایت های اجتماعی و برخوردار از حمایت ها و پشتیبانی های روحی، عاطفی، خانوادگی و ... در هنگام استماع خبر ناخوشایند مشاهده شده است (30،7-5) و در اين ميان اگر پزشكي در ضمير خود، به هر علتي احساس قصور و تقصير در درمان بيمار و بيماري بنمايد؛ در اعلام خبر بد دچار انفعالات روحي گسترده تري خواهد شد كه طعم تلخ "خبر بد" را در ذائقه پزشك، به مراتب تلخ-تر از ذائقه بيمار مي نمايد و احتمالاً مديريت موقعيت اعلام "خبر بد" به بيمار را از كنترل و اختيار پزشك خارج مي نمايد و مسير حوادث به سمتي پيش مي رود كه به سلب اعتماد بيمار و اطرافيان وي از پزشك، كادر درماني و يا محيط بيمارستاني انجاميده و به تبع آن، ادامه برنامه هاي مفيد و مصلحت آميز آتي و لازم براي مراحل بعدي نير دچار گسيختگي و عدم انتظام مي گردد و زنجیره اي معيوب از حوادث و وقايع نامطلوب به دنبال مي آيد كه بر خلاف روح امور پزشكي مي‌باشد (37-31،28-25،11).

بحث و نتيجه گيري
آنچه كه مشاهده مي شود عدم مهارت و آموزش قبلي و كافي پزشكان حتي پزشكان پر سابقه در كشور ما براي مواجهه با موقعيت اعلام "خبر بد" و كنترل و مديريت فضا و شرايط اعلام "خبر بد" و موقعيت مابعد اعلام "خبر بد" مي باشد (33-31،19-16،12،7،4). بايد توجه داشت كه ايجاد شرايط محيطي، عاطفي، اجتماعي و حتي علمي مناسب و برقراري يك رابطه منطقي و اصولي با بيمار و اطرافيان وي در چنين شرايطي، كار را سهل نموده و از سنگيني و هيبت و صولت "خبر بد" مانند اعلام يك كانسر پيشرفته، يك سندرم علاج ناپذير، يك بيماري دژنراتيو پيشرونده، ابتلا به ايدز، عدم امكان باروري، وجود جنين مرده و يا ناقص الخلقه در رحم، وجود سندرم ژنتيكي و ... به بيمار مي كاهد (37،33،28،27،20-18،13،9) و ضمن تسكين و تخفيف رنج و آلام بيمار، به وي قدرت مواجهه منطقي و مسئولانه با خود (خويشتن)، پزشك، بيماري، پروتكل هاي درماني و يا نگهدارنده مناسب، حفظ شادابي براي باقيمانده عمر (كيفيت زندگي) و ... را داده و حتي بعضاً مي تواند منجر به تصحيح اشتباهات فاحش عقيدتي، فكري، رفتاري، اجتماعي و اخلاقي بيماران گردد كه اعلام خبر بد آنان را به بي وفايي دنيا و زودگذر بودن ايام عمر فاني آگاه مي نمايد و درهايي از حكمت و بصيرت و اشراق را بر روي آنان مي گشايد و اي بسا كه از تبعات نيك و خداپسندانه چنين رويكردي، خير دنيا و آخرت نيز نصيب پزشك و ساير كادر درماني گردد كه با كنترل و مديريت موقعيت و درك هنرمندانه و مدبرانه شرايط شخصيتي، عاطفي، فكري، اجتماعي، خانوادگي و ... بيمار، زمينه چنين هشياري و بيدار باشي را در هنگام استماع "خبر بد" براي بيمار فراهم مي آورند (33،29،26،17،16،12،3). در مورد اعلام "خبر بد" براي بيمار، البته نكات حرفه اي و تكنيكي عديده اي وجود دارد كه در بردارنده موارد لازم الرعايه اخلاقي و قانوني و حرفه اي مي باشد (23،13،12،6،1). مواردي از قبيل اولويت اعلام اوليه بيماري به خود بيمار يا اطرافيان وي، اعلام دفعي و يا مرحله به مرحله بيماري با مقدمه چيني هاي طولاني، كيفيت اعلام خبر براي كاستن از فشار روحي و رواني اعلام خبر، اجتناب از به-كارگيري اصطلاحات ثقيل و نامفهوم تخصصي براي عموم مردم، ايجاد يك رابطه عاطفي و انساني شايسته، ارائه اطلاعات تخصصي و علمي لازم با زبان ساده در مورد بيماري و تبعات و سير آتي آن به بيمار، اعلام بيماري در شرايطي خصوصي و فضايي دلچسب و آرامش بخش، توجه و تنبه دادن بيمار به حكمت و مصلحت الهي و احياء قوي حس مذهبي در وي، مقابله آگاهانه با مكانيسم هاي انكاري شايع در بيماران در هنگام اعلام "خبر بد"، داشتن آمادگي براي مواجهه با اتهاماتي از قبيل امكان عدم تشخيص صحيح، بي سوادي، به رخ كشيدن اشتباهات فاحش پزشكان و ....، استفاده از جملات و تعابير روشن و صريح براي اعلام "خبر بد" و پرهيز از سردرگم نمودن بيمار با بيان جملات دو پهلو و يا چند پهلو، كسب اطمينان از درك مفهوم و معناي واقعي خبر و تشخيص پزشكي داده شده توسط بيمار و اطرافيان وي، ارائه مشاوره پزشكي براي راهنمايي بيمار و اطرافيان وي جهت مراجعه به ساير پزشكان و مراكز درماني براي حصول اطمينان از صحت خبر و تشخيص اعلام شده، اعلام همدردي و نشان دادن احساسات و واكنش هاي عاطفي واقعي (نه تصنعي و بازيگرانه) به بيمار جهت مشاركت در غم و اضطراب وي در نهايت آمادگي لازم براي اعلام يك برنامه حمايت گرانه و نگه دارنده براي بيمار جهت كمك به تخفيف رنج و درد وي و كنترل پيشرفت بيماري و ... از موارد و نكات مهمي است كه يك پزشك حاذق و ماهر و مدبر خود ر ا براي به كارگيري هم زمان و هوشمندانه آنها در هنگام اعلام "خبر بد" به بيمار و اطرافيان وي آماده مي نمايد (36،33،25-24،20-16،6). برای آماده نمودن بیمار و یا اطرافیان وی با خبر بد، چهار چوبی کلی جهت مواجهه خردمندانه، دوراندیشانه و دارای کم ترین تبعات منفی بر بيمار قابل طراحی است که در این چهارچوب کلی موقعیت بیمار و اطرافيان وي از نظر زمینه های مربوط به بیماری در بستر ارزش ها و تفکرات و موقعیت فرهنگی آنان مورد توجه قرار گرفته و چشم اندازی عمومی جهت ارائه محتوای خبر بد به بیمار و اطرافيان وي در نظر گرفته میشود. این موارد قبل از ملاقات پزشک و یا سایر کادرهای درمانی با بیمار و اطرافيان وي برنامه ریزی می گردند و سپس از بیمار و اطرافيان وي جهت حضور در محیطی مناسب که ظرفیت شنیدن خبر بد در آنان را بالا برده و به حداکثر میزان قابل وصول برساند؛ دعوت به عمل می آید. در این ملاقات که با آمادگی قبلی طرفین گفتگو انجام می گیرد؛ با توجه به نیازهای بیمار و اطرافيان وي، اطلاعات و موارد پزشکی لازم به صورتی واقع بینانه به بیمار و اطرافيان وي ارائه شده و در عین سعی به حفظ روحیه بیمار و ارائه خوش بینی واقع بینانه سعی می شود که از دادن خوش بینی کاذب که منجر به تصمیم گیری ها و برنامه ریزی های نادرست و یا غیر قابل وصول برای بیمار می گردد؛ پرهیز شود. باید توجه کرد که دادن خوش بینی مفرط و یا کاذب، تصمیم گیری ها و برنامه ریزی های نادرست و یا غیر قابل وصول برای بیمار و بیماری را از جانب خود بیمار و اطرافيان وي در پی داشته و بنابراین با اصول اخلاق پزشکی و حرفه ای مغایرت داشته و در مواردی حتی امکان اقامه دعاوی حقوقی بر علیه پزشک را در آینده از طرف بیمار و اطرافيان وي فراهم می آورد زیرا دادن خوش بینی مفرط و یا کاذب به بیمار ممکن است بیمار را به پیگیری های دارای هزینه های سنگین پزشکی ترغیب نموده و یا برنامه ریزی های نادرستی برای زندگی، شغل، خانواده، معیشت و ... را باعث شود. در ارائه اطلاعات به بیمار باید از جملات کوتاه، رسا، روشن و فاقد تعابیر و اصطلاحات ثقیل و تخصصی استفاده نمود و سطح و محتوای اطلاعات باید متناسب با سطح معلومات و درک و فهم به بیمار و اطرافيان وي باشد. متعاقب ارائه اطلاعات لازم به بیمار باید از درک و دریافت و فهمیدن صحیح مطالب و اطلاعات ارائه شده به بیمار و اطرافيان وي اطمینان حاصل کرد و به پایان بردن چنین گفتگو و ملاقاتی با اظهار همدردی مسئولانه و انسانی با بیمار و اطرافيان وي جزئی اجتناب ناپذیر از وظیفه حرفه ای و اخلاق پزشکی همه کادرهای درمانی می باشد که اثری مثبت و غیر قابل انکار در تنظیم اصولی و انسانی مناسبات آتی بیمار و اطرافيان وي با مجموعه محیط پزشکی بر جای می گذارد. اين موارد همان اصولی هستند كه تحت عنوان استراتژي يا پروتكل S- P -I- K- E- S در متون پزشكي از آن ياد مي كرد كه در برگيرنده S=Setting, P=Perception, I=Invitation, K=Knowledge, E=Empathy, S=Strategy and summary مي باشند (38).
 
منابع
1.    Lioyd-Williams M, Lawrie I. Breaking bad news to patients and relatives. BMJ 2002; 325: 511.
2.    Barnett MM. Effect of breaking bad news on patients' perceptions of doctors. J R Soc Med 2002; 95(7):343-7.
3.    Beisecker AE, Beisecker TD. Patient information-seeking behaviors when communicating with doctors. Med Care 1990; 28(1): 19-28.
4.    Schildmann J, Cushing A, Doyal L, Vollmann J. Breaking bad news: experiences, views and difficulties of pre-registration house officers. Palliat Med 2005; 19(2):93-8.
5.    Sample PL, Tomter H, Johns N. "The left hand does not know what the right hand is doing": rural and urban cultures of care for persons with traumatic brain injuries. Subst Use Misuse 2007; 42(4):705-27.
6.    Agard A, Nilstun T, Lofmark R. Ethics in everyday care. The dialogue is physician's most important tool. Lakartidningen 2002; 99(19):2171-3.
7.    Arnold R, Lidz CH. Clinical aspects of informed consent. In: Reich T, Ed. Enciclopedia of Bioethics. New York: MacMillan Library; 1995. P: 87.
8.    Cornelison AH. Cultural barriers to compassionate care--patients' and health professionals' perspectives. Bioethics Forum 2001; 17(1):7-14.
9.    Saukko PM, Ellard S, Richards SH, Shepherd MH, Campbell JL. Patients' understanding of genetic susceptibility testing in mainstream medicine: qualitative study on thrombophilia.BMC Health Serv Res 2007; 7:82.
10.    Talmadge SA. Who should determine what is best for children in state custody who object to psychotropic medication? Ann Health Law 2006; 15(2):183-211.
11.    Orlander JD, Fincke BG, Hermanns D, Johnson GA. Medical residents' first clearly remembered experiences of giving bad news. J Gen Intern Med 2002; 17(11):825-31.
12.    Ungar L, Alperin M, Amiel GE, Beharier Z, Reis S. Breaking bad news: structures training for family medicine residents. Patient Educ Couns 2002; 48: 63-8.
13.    Buckman R. How to break bad news? A guide for health care professionals. Maryland: The John Hopkins University Press; 1992. P: 123.
14.    Salinsky J, Sackin P. What are you feeling doctor? Abingdon: Radcliffe Medical press; 2000.P: 34.
15.    Smith R. Why are doctors so unhappy? BMJ 2001; 322: 1073-4.
16.    Goldfield N, Rothman WA. Ethical considerations of informed consent: a case study. Soc Sci Med. 1987; 24(6):483-6.
17.    Vegni E, Zannini L, Visioli S, Moja EA. Giving bad news: a GPs' narrative perspective. Support Care Cancer 2001; 9(5):390-6.
18.    Wahlberg P. How to tell bad news? Lakartidningen1995; 92(16):1702-4.
19.    Avery JA. Ethical issue: giving bad news in a beautiful way. Am J Geriatr Cardiol 2002; 11(6):413-5.
20.    Chisholm CA, Pappas DJ, Sharp MC. Communicating bad news. Obstet Gynecol 1997; 90(4 Pt 1):637-9.
21.    Singer GR, Koch KA. Communicating with our patients: the goal of bioethics. J Fla Med Assoc 1997; 84(8):486-7.
22.    Curtis JR, Engelberg RA, Wenrich MD, Shannon SE, Treece PD, Rubenfeld GD. Missed opportunities during family conferences about end-of-life care in the intensive care unit. Am J Respir Crit Care Med 2005; 171(8):844-9.
23.    Angelos P, DaRosa DA, Derossis AM, Kim B. Medical ethics curriculum for surgical residents: results of a pilot project Surgery 1999; 126(4):701-5; discussion 705-7.
24.    Hoy AM. Breaking bad news to patients. Br J Hosp Med 1985; 34(2):96-9.
25.    Ptacek JT, Eberhardt TL. Breaking bad news. A review of the literature. JAMA 1996; 276(6):496-502.
26.    Bascunan ML. Truth disclosure in medicine: psychological perspective. Rev Med Chil 2005; 133(6):693-8.
27.    Farrell M, Ryan S, Langrick B. 'Breaking bad news' within a pediatrics setting: an evaluation report of a collaborative education workshop to support health professionals. J Adv Nurs 2001; 36(6):765-75.
28.    Smith DH, McCarty K. Ethical issues in the care of cancer patients. Prim Care 1992; 19(4):821-33.
29.    Turkoski BB. Ethics in the absence of truth. Home Health Nurse 2001; 19(4): 218-22, quiz 223.
30.    Baskett PJ, Lim A. The varying ethical attitudes towards resuscitation in Europe. Resuscitation 2004; 62(3):267-73.
31.    Seale C. Communication and awareness about death: a study of a random sample of dying people. Soc Sci Med 1991; 32(8):943-52.
32.    Orr RD. Awakening: bad news and good news. J Clin Ethics 1992; 3(3):204-5.
33.    Brewin T. Relating to the relatives. Breaking bad news, communication and support. New York: Radcliffe Medical Press, Cancer Medicine. Section 21: Pain and Palliation. Palliative Care, P:77. 1996.
34.    Andrew J. Perspectives in truth telling, ethical issues. In: Reich T, Ed. Encyclopedia of Bioethics. New York: MacMillan Library, 1995. P:185.
35.    Sullivan R, Menapace L, White R. Truth-telling and patient diagnoses. J Med Ethics 2001; 27: 192-7.
36.     Grantcharov TP, Reznick RK. Teaching procedural skills. BMJ. 2008 May 17;336(7653):1129-31.
37.    Rosner F. Informing the patient about a fatal disease: from paternalism to autonomy--the Jewish view. Cancer Invest 2004; 22(6):949-53.
38.    Baile W, Buckman R, Lenzi R, Glober G, Beale E, Kudelka P. SPIKES-a six-step protocol for delivering bad news: application to the patient with cancer. Oncologist 2000; 5(4): 302-11.


Tags: محیط پزشکی, اخلاق پزشکی, خبر بد
تعداد نمایش ها: 7783
کاربر مرتبط: 
دکتر عبدالحسن کاظمی | Kazemi
مطالب مرتبط: 
چگونه یک خبر ناخوشایند را به دیگری بدهیم؟

بازگشت به فهرست


 
مطلب خود را بنویسید*
:) ;) :D 8) :( :| :\ :cry: :evil: :o :oops: :{} :?: :!: :idea:
محافطت در مقابل اسپم (کپچا)
بارگذاری تصویر
 

مدیریت، سیاست، حقوق، معماری، اقتصاد، بیمه،...
آموزش، کاریابی، رایانه، وب،...
ورزش، تغذیه، بهداشت حرفه،...
پزشکی، اورژانس، دارو، روان،،...
مذهب، هنر، تاریخ،...