مدیریت، سیاست، حقوق، معماری، اقتصاد، بیمه،.. |  آموزش، کاریابی، رایانه، وب،..  |  ورزش، تغذیه، بهداشت حرفه،.. |  پزشکی، اورژانس، دارو، روان،،.. |  مذهب، هنر، تاریخ،... 
آیا شخصیت ایرانی کارآفرین است؟

آیا شخصیت ایرانی کارآفرین است؟

پژوهش دكتر مسعود چلبي
عضو هيئت علمي و استاد گروه جامعه شناسي, دانشكده ادبيات و علوم انساني دانشگاه شهيد بهشتي
عضو سومين دوره هيات مديره انجمن جامعه‌شناسي ايران
سردبير پيشين مجله جامعه‌شناسي ايران
عضو فعال شوراي علمي مجله جامعه‏‌شناسي ايران
   
    در تحقيق صورت گرفته توسط دكتر چلبي تحت عنوان «بررسي تجربي نظام شخصيت در ايران» كه از سال 1375 تا 1378 ادامه يافت، محقق با بررسي 2021 نفر نمونه از چند شهر كشور به هفت نوع عمومي شخصيت دست يافت كه از آن ميان بيش ترين ميزان متعلق به شخصيت متوسط (با 3/27 درصد) بوده است. ولي فراواني شخصيت فعال 4/4 درصد شده است. كساني كه داراي شخصيت فعالند، اغلب آمادگي روبه رو شدن، تطابق، سازگاري و همنوايي با محيط هاي متنوع و جديد را دارند. اين دسته از افراد به طور كلي طالب موفقيت در امور مختلف زندگي هستند و در همان حال مايلند روي محيط خود كنترل ابزاري و نظارت داشته باشند. شخصيت متوسط هم داراي تمايلي به فعال شدن در محيط به صورت ابزاري منتها در حد متوسط دارد. اين شخص معاشرت پذير بوده و به خانواده، دوستان و جامعه خود علاقه مند، پاي بند و اميدوار است. اين شخصيت تمايل دارد در روابط اجتماعي آسان گير و بردبار باشد. به علاوه در خود احساس آرامش مي كند و در مواجهه با مشكلات معمولاسردرگم نمي شود. شخصيت آرام - اجتماعي نيز همين ويژگي ها را داراست. اين شخصيت 1/3 درصد از مجموع شخصيت ها را تشكيل مي دهد.
   
    مطالعه مك كله لند
   
    از جمله بررسي هايي كه به ابعادي از شخصيت ايراني پرداخته اند، مطالعه مك كله لند با عنوان «منش ملي رشد اقتصادي در ايران و تركيه» در سال 1963 است. فرضيه وي ارتباط نياز به موفقيت زياد و رشد اقتصادي سريع تر بود. اين فرضيه ملهم از مطالعه افرادي است كه الگوهاي تفكرشان در داستان هاي تخيلي انعكاس پيدا كرده است و 21 داستان از مجموعه داستان هاي كتاب هاي درسي 23 كشور را در سال 1920 و 40 كشور را در حدود 1950 بررسي كرد. ايران و تركيه به اين دليل براي مطالعه موردي - مقايسه اي انتخاب شدند كه در زمينه مشخصات پيشينه اي مشابه بودند، اما ميزان رشد اقتصادي شان متفاوت بوده است. پرسش اين بود كه چرا تركيه با وجود اين كه در سال 1920 شرايط مشابهي با ايران داشته به رشد سريع تري دست يافته است. در حالي كه هر دو كشور از كشورهاي بزرگ خاورميانه و از نظر اعتقادات، منابع طبيعي و انرژي تقريبا يكسان هستند. اما در سال 1950 تركيه در زمينه هاي اقتصادي (توليد نيروي برق، توليد ناخالص ملي، مصرف فولاد و احداث جاده) از ايران پيش افتاد. در مجموع مي توان نتيجه گيري كرد كه سطح نياز به موقعيت بالاكه در داستان هاي كودكان به آن پرداخته شده، با نرخ رشد سريع تر اقتصادي بستگي دارد. بنابراين، نياز به موفقيت به طور كيفي در تركيه بيش از ايران است. امتياز نياز به موفقيت در داستان هاي كودكان تركيه خيلي بالاو بالاترين امتياز در ميان 40 كشور بود. درحالي كه در مورد داستان هاي كودكان ايران خيلي پايين و در حقيقت در پايين ترين چارك امتيازات 40 كشور قرار داشت. داستان هاي كودكان ايران در مقايسه با تركيه مؤيد الگوهاي تماميت خواه و نياز به پيوندهاي اجتماعي پايين و نياز به قدرت بالاست.
   
    در پاسخ به اين پرسش كه چرا سطح نياز به موفقيت در ايران پايين است، مك كله لند به وضعيت خانواده و اقتدار پدر اشاره مي كند. بعضي از تحقيقات نشان مي دهند كه پدران مقتدر به اين امر گرايش دارند كه پسران خود را با نياز به موفقيت كم تربيت كنند. با اين نوع تربيت، پسران ياد نمي گيرند اهدافي براي خود تعيين و راه هاي دستيابي به آنها را پيدا كنند.
   
    پژوهشي ديگر
   
    مطالعه اي نيز در مدارس ابتدايي منطقه شش تهران انجام شد كه افراد نمونه والدين دانش آموزان بودند. نتايج اين بررسي به اين شرح است: 1- اين تحقيق نشان داد كه دختران از شخصيت پيشرفته تري برخوردار بودند. اين امر شايد به دليل مراقبت و حساسيت خانواده ها در تربيت دختران و شرايط اجتماعي مناسب و انگيزه هاي بيش تر دختران براي مشاركت و حضور فعال در جامعه باشد. 2- ميزان تحصيلات پدر با شخصيت اجتماعي او رابطه داشت. 3- ميزان تحصيلات مادر با شخصيت اجتماعي او رابطه مثبت داشت. 4- با افزايش پايگاه اجتماعي شغلي پدران شاهد تغيير در شخصيت اجتماعي او هستيم. 5- نوع شخصيت اجتماعي والدين در خواندن كتاب قصه براي فرزندان در منزل تاثيرگذار است. 6- نوع تقسيم كار در امور خانوادگي با شخصيت اجتماعي والدين مرتبط است (نقش خانواده در تكوين شخصيت اجتماعي دانش آموزان، نامه پژوهش فرهنگي، شماره 6)
   
    ويژگي فرهنگي
   
    در جامعه ما با وجود عناصر مثبت در فرهنگ آرماني ديني كه در آن به كار ارزش بسيار داده مي شود و تاكيد بر ارزش اكتسابي به جاي انتسابي، ارزش هايي در جامعه غلبه دارد كه اخلاق كار و به تبع آن كارآفريني را تضعيف مي كند. از سوي ديگر، در فرهنگ عمومي و اعتقادات ديني با وجود باورهايي همچون بي اعتنايي به مال دنيا، زشت شمردن انگيزه هاي مادي، تقبيح رفتار سودجويانه، تاكيد بر بي وفايي دنيا و كفايت حداقل معيشت، نمي توان انتظار كار و تلاش فوق العاده همچون كشورهاي پيشرفته داشت. (كارآفريني، مهندس علي شاه حسيني، صفحات 112 و113) البته در فرهنگ ايراني در گذشته اهميت بسياري به كار داده مي شد و فقر نيز به عنوان امري مذموم شناخته مي شد. در نسل هاي پيشين در كشور ما همان گونه كه هم اكنون در جوامع و خانواده هاي غربي مشاهده مي شود، فرزندان از سنين كودكي و نوجواني با مفهوم كار و درآمد آشنا مي شدند (بيش تر فرزندان پسر)، به طوري كه حتي در خانواده هاي ثروتمند نيز شاگردي فرزند و يادگيري كار در حرفه اي مشخص مذموم شناخته نمي شد. به اين ترتيب فرزندان در سنين پايين تر نسبت به امروز مستقل مي شدند. البته در اين زمينه و نقش تحصيل در افزايش سن استقلال نياز به مطالعات بيش تري داريم.زمينه ديگري كه بايد در بررسي نقش خانواده ايراني در پرورش كارآفريني به آن پرداخت، مطالعه بيش تر زندگي خانوادگي اين كارآفرينان هم از لحاظ بررسي دوره كودكي و دوره پيش از ازدواج و هم دوره پس از ازدواج آنان است.
   
    كارآفريني زنان
   
    در نهايت در مورد كارآفريني زنان بايد گفت كه به وجود آمدن تغييراتي در نقش زنان، آشكارا در شيوه زندگي آنان بازتاب يافته است. شگفت انگيز نيست كه در زمينه هايي فراتر از اشتغال و زندگي خانوادگي، بسياري از تفاوت هاي بين دو جنس، رنگ و بوي خود را از دست داده باشد. اين امر در همه زمينه ها به چشم مي خورد: از لباس پوشيدن تا بهداشت رواني و جسماني، از مصرف دخانيات تا تعداد جنايت ها و رانندگي ها و خودكشي ها (نقش خانواده درتكوين شخصيت اجتماعي دانش آموزان، نامه پژوهش فرهنگي، شماره 6 )
   
    اما با توجه به گزارش ناظر جهاني كارآفريني (GEM) با وجود تفاوت هاي اندك ميان كارآفرينان زن و مرد، همچنان در جهان شاهد فاصله فعاليت هاي كارآفرينانه دو جنس هستيم. يكي از دلايل اين امر تعهد نسبت به وظايف خانوادگي در زنان و چالش هايي است كه در انجام وظايف شغلي و خانوادگي با آن ها مواجه مي شوند. مطالعه اي كه در مورد كارآفرينان زن انجام گرفته نشان داده كه پدران بيش تر آنان صاحب كسب و كار بوده اند


Tags: 
تعداد نمایش ها: 4983
منبع: 
روزنامه سرمايه- شماره 533، 28/5/86

بازگشت به فهرست


 
مطلب خود را بنویسید*
:) ;) :D 8) :( :| :\ :cry: :evil: :o :oops: :{} :?: :!: :idea:
محافطت در مقابل اسپم (کپچا)
بارگذاری تصویر
 

مدیریت، سیاست، حقوق، معماری، اقتصاد، بیمه،...
آموزش، کاریابی، رایانه، وب،...
ورزش، تغذیه، بهداشت حرفه،...
پزشکی، اورژانس، دارو، روان،،...
مذهب، هنر، تاریخ،...